De grootste verrassing vanmorgen tijdens mijn traditionele vogelommetje met Esther op onze kaap, was de groep van 10 tot 15 gewone gierzwaluwen, de onze dus, die foerageerde aan het begin. In de systematiek van Observation.org hier algemeen, in tegenstelling tot de vale die hier slechts vrij algemeen is, wat ietsje minder algemeen is dan algemeen, maar in de praktijk hier natuurlijk veel schaarser. Bij het uitkijkpunt foerageerden ineens weer een stuk of honderd vale, al waren die even later ook ineens weer verdwenen. Interessant waren ook de roodstuitzwaluwen die vanmorgen van de partij waren: eerst vlogen er een stuk of zes langs naar west, even later waren er een stuk of vijf in de buurt. Kortom, er beweegt van alles. Nu al.
Boven zee was het allemaal wat voorspelbaarder. De kuhls pijlstormvogels waren er natuurlijk, maar meest vrij ver weg. Twee keer vloog er een vale pijlstormvogel langs maar dat is inmiddels ook niet meer iets om lang bij stil te staan en ook verder was alles zoals het meestal is.
Daarna met zijn allen een tijdje naar het strandje geweest. Waarop ik nou eens gewoon op het heetst van de dag op pad ging. Gewapend met anderhalve liter water de inmiddels bekende wandeling door de binnenlanden gemaakt. Tot aan het bos. Loeiheet natuurlijk, en doodstil, op het eeuwige geknerp van krekels en cicaden na. Mooi, vind ik. Toch ook vogels. Diverse roodkopklauwieren, zowel juvenielen als hun ouders. Vreemd dat ik die hier tot nu toe gemist had. Diverse keren roodstuitzwaluwen ook, onder andere 18 bijeen op telefoondraden randje Sagres. Die bewegen ook hard vandaag. Op de bekende plek twee blauwe eksters, elders een slechtvalk over en in het bos alweer een fraaie bergfluiter. Op de terugweg nog een rode patrijs in vlucht en randje Sagres drie hoppen.
Tot slot nog twee keer naar het uitzichtpunt geweest. Eerst eind middag met Harriët: mooie kuhls pijlstormvogels en ineens een fraaie audouins meeuw langs vliegend. En 's avonds laat in het donker, omdat ik me realiseerde dat ik daar nog helemaal niet in het donker geweest was en dat kon natuurlijk niet. Het kon nog net. Een belevenis.
6 augustus 2023
Verder lezen over Portugal: Terug naar Lissabon
De Ponta da Atalaia, de kaap achter ons appartementencomplex, is ook een soort Waddeneiland, een magneet voor trekkertjes. Het is natuurlijk pas net augustus maar ik heb er al heel wat leuke soorten gezien die daarna ook zo weer weg waren. Juveniele roodkopklauwier, blauwe rotslijster, roodstuitzwaluw, koereiger, hop. Vooral een stukje aan het begin is leuk. Met een rand van struikgewas, een rijtje palmen, warrelend struweel en een paar agaves doet het denken aan de resten van een tuintje van een inmiddels verdwenen landhuis. Er zijn zelfs de resten van een soort toegangspoort te herkennen. De tuintjes van Sagres. Vanmorgen had ik er een orpheusspotvogel. Geen zeldzaamheid in Portugal, maar ik had er hier nog geen. Verder lieten in alle vroegte enkele kleine zwartkoppen zich leuk zien.
Aan zee was het zo mogelijk nog spectaculairder dan tot nu toe. Al bij nadering hoorde ik van achter het klif een luid gemauw en gejammer alsof de duivel de poort naar de hel had opengezet. Bleken er op de bijna roerloze oceaan vlak achter het klif zeker honderd, misschien wel tweehonderd kuhls pijlstormvogels op het water te bivakkeren die daarbij flink met elkaar en met een paar geelpootmeeuwen aan het bakkeleien waren. Daarnaast vlogen er ook nog heel wat rond, sommige prachtig vlak onderlangs. Met recht honderden kuhls pijlstormvogels dus vanochtend! Tussendoor zag ik liefst tien keer een vale pijlstormvogel tussen de kuhls door naar west vliegen, sommige ook al zo fraai dichtbij langs, terwijl één er een tijdje rondjes vloog tussen de kuhls. Dat is trouwens opvallend: waar de kuhls pijlstormvogels allemaal doelloos en eindeloos rondjes vliegen, vliegen de vale vrijwel allemaal strak naar west. Misschien wel om straks ergens voor de Nederlandse kust te worden opgepikt. Kuhls pijlstormvogel zien we daar vrijwel nooit.
En dan waren er ook nog dolfijnen. Een stuk of tien in totaal verplaatsten zich onder me naar oost. Gezien kop-en-snuitprofiel dat ik af en toe zag, houd ik het op tuimelaars. Gewone of grijze waren het in ieder geval niet. Met ook nog zingende graszanger, drie vale gierzwaluwen, kuifaalscholver en twee alpenkraaien over, kun je spreken van een welbestede ochtend.
In de middag even gezamenlijk het stadje in. Terwijl de anderen gingen shoppen, zelf even naar het haventje en het bijbehorende strandje geweest. Waar de anderen wat souvenirtjes scoorden, een T-shirt of een mooie mok, scoorde ik roodstuitzwaluw en kuifaalscholver.
Hoe interessant en spannend onze eigen kaap kan zijn, bleek ook aan het eind van de middag. In drie kwartier voor het eten had ik daar een loepzuivere en erg fraaie bergfluiter in een groepje dennen aan het begin, een dikke handvol kuifleeuweriken, twee hoppen, de blijkbaar nog aanwezige juveniele roodkopklauwier, een erg mooie graszanger en twee prachtige alpenkraaien ter plaatse. En vanaf het plateau zonder telescoop volop kuhls pijlstormvogels en twee vale.
5 augustus 2023
Verder lezen over Portugal: De laatste dagen in Sagres
Het verdient aanbeveling om jezelf af en toe gewillig te laten leiden door het Internationaal Toerisme, of tenminste om jezelf niet al het moois te ontzeggen dat het te bieden heeft. Want we kunnen wel afgeven op het toeristische dictaat, maar meer dan eens heeft het toch iets prachtigs in de aanbieding. Dat kan van alles zijn. Bijvoorbeeld een dolfijnenboottochtje op de oceaan. Dat is het soort evenement dat welhaast verplicht is als je anderhalve week verblijft op een plek als deze. Miljoenen zijn je voorgegaan, je staat in een rijke toeristische traditie, waarschijnlijk gingen de Batavieren al met bootjes de zee op om dolfijnen te kijken. Je wordt hier dan ook doodgegooid met aanbiedingen van allerhande zeetochtjes en omdat voor een zeevogeltochtje buiten ons vieren geen belangstelling was en vier blijkbaar te weinig was om een tochtje voor te organiseren, kozen we voor het traditionele en veel populairdere dolfijnentochtje.
Tweede keus dus, maar wat was het geweldig! Op een soort speedboot snelden we de oceaan op en bonkten op de golven terwijl de kuhls pijlstormvogels, tot nu toe altijd op gepaste afstand diep onder ons, de boot af en toe tot op enkele meters naderden. Om pas halt te houden toen we een groep dolfijnen vonden. Vooraf waren we nog gewaarschuwd: dolfijnen zijn wilde dieren, je weet nooit zeker of je ze gaat vinden. Nou, wij vonden ze. Een geweldige groep van tientallen gewone dolfijnen. Ze doken af en toe pal naast de boot op, zwommen met ons mee en sprongen geregeld met een sierlijk boogje uit het water. Dat springen van ze, daar spreekt zoveel vreugde uit, zoveel lol, je vraagt je af welke functie dat kan hebben, behalve die lol.
Het is natuurlijk één groot cliché, een toeristendroom mogelijk gemaakt door de gezamenlijke touroperators. Als een reclame voor tropische vakanties. We deinden mee op de golven van de toeristenindustrie maar het was fantastisch.
Ook de pijlstormvogels waren fantastisch. Zoals die roerloos over de golven zweven, de winden bespelen zoals Pallas Athene haar weefgetouw, zoals de negen muzen elk haar eigen kunst bespelen, de luchtstromen strelen als waren die een geliefde, met de tederheid en de gevoeligheid als in een schuchtere vrijage, attent op elke oneffenheid, elke werveling, het is prachtig. En we mogen dan de vogeltocht gemist hebben, de hoofddoelsoort van die tocht kregen we gratis meegeleverd: stormvogeltjes! Diverse keren zagen we er aardig dichtbij boven de golven dwarrelen, een keer vier tegelijk: klein, bruinzwart en met een knallende witte stuit. En dat was alweer heel veel jaren (meer dan 30) geleden.
Ja, het was een onvergetelijke ochtend, ons aangeboden door de verschrikkelijke internationale toeristenindustrie.
4 augustus 2023
Verder lezen over Portugal: De aantrekkingskracht van de Ponta de Atalaia
Het is een winderig oord, dat einde van Europa. Wat wil je ook, we zijn hier in drie van de vier windrichtingen omringd door oceaan. Meestal is het 's morgens nog betrekkelijk rustig en wakkert in de middag de wind aan tot stormachtig. Vanmorgen was het al vroeg stevig aan het waaien. Zonnig is het wel iedere dag. Soms trekken er in de avond raadselachtige laaghangende wolkenvelden over die ons het zicht op de oceaan benemen; soms waait daar zelfs wat lichte miezer uit omlaag, maar altijd schijnt de volgende ochtend de zon weer voluit en heeft buienradar het weer helemaal bij het rechte eind.
Zo ook vanmorgen. Met Harriët wezen wandelen, eerst naar de plek van de blauwe eksters die zij ook graag wilde zien. Het was even wachten maar uiteindelijk kwamen ze tevoorschijn. Kort ook een groene specht gezien. Ik kon het er niet aan afzien maar dat is hier een iberische groene specht, volgens sommige autoriteiten een aparte soort.
Daarna een mooie wandeling om het bos heen. Deels bekend terrein, deels nieuw voor me. Zwarte wouw mooi laag over ons heen, twee alpenkraaien over, roodstuitzwaluw mooi laag langs vliegend en twee koereigers over, ja, er is hier altijd van alles te beleven.
3 augustus 2023
Verder lezen over Portugal: Dolfijnen en stormvogels
De grote stad, de toeristische trekpleister in onze buurt is Lagos, een uurtje met de bus en het is een mooie bustocht. Vergeleken met Lagos is Sagres een dorp. Lagos is alles wat Sagres niet is: druk, chaotisch, toeristisch. Mensenmassa's en stromen auto's die zich door de stad heen wurmen, een boulevard langs een riviertje dat door de stad de oceaan in stroomt, jachthavens, een oud fort, diverse strandjes tussen steile rotskliffen en achter een stoere stadsmuur de oude binnenstad, een wirwar van smalle straatjes en kleine, wit bepleisterde huisjes, enkele al even witte kerken en sfeervolle pleinen. En alles gaat er stevig op en neer.
Je kunt er ook een grottentocht maken: met een bootje langs de kliffen en langs en door fantastische bouwwerken die de kliffen hebben voortgebracht. Beetje Efteling-achtig maar machtig mooi. Wat de vogels betreft waren vooral de duiven interessant. Heel wat goed ogende vogels in het juiste biotoop, dus rotsduiven? Maar ook een paar hele foute en dan vraag ik me af: kan ik de goede dan wel vertrouwen? Maar goed, automatisch goedgekeurd, dus ... Verder geelpootmeeuwen op de kliffen en een paar regenwulpen langs vliegend.
Terug in Sagres: wat een rust hier! Je kunt hier gewoon zonder stoplichten de straat oversteken. Je kunt hier rustig met zijn vieren naast elkaar over de stoep lopen (behalve waar de stoep daarvoor te smal is). En op terrasjes heb je meestal de tafels en de stoelen voor het uitkiezen. We hebben hier zelfs een Spar! Het is hier een bedaard, enigszins sjofel en vervallen kuststadje. Een soort Bergen aan Zee. Vergane glorie. Terug uit het mondaine Lagos (met zijn 28.000 inwoners natuurlijk ook geen wereldstad) voelt dat als een verademing.
2 augustus 2023
Verder lezen over Portugal: Wind
Vandaag weer zoiets: geasfalteerde lanen, stoepranden, straatlantaarns maar niet meer dan een enkel vervallen en alweer verlaten bouwsel, slechts in gebruik bij wildkampeerders die de camping verderop niet willen betalen. Vol gekalkt met graffiti. ‘Don’t grow up, it’s a trap!’ Wat een gek land toch. Geldgebrek? Bureaucratie? Corruptie? Het zal allemaal wel een rol spelen, maar het dorp is er niet gekomen.
Het was tijdens mijn wandeling vanmorgen, toen ik weer eens landinwaarts ging. Waar ik een paar dagen terug geëindigd was. Het was nog vroeg toen randje Sagres ineens een alpengierzwaluw opdook tussen een paar vale gierzwaluwen. Fijne soort. En even verderop een paar mooie blauwe eksters. Ik ging wat dieper het ruige land in. Veel kaal land, kleine struikjes, alles gortdroog. Weinig vogels, afgezien van de kleine zwartkoppen die wel in ieder struikje leken te zitten roepen maar zich maar zelden lieten zien. Wel wat vlinders gekeken. Gestreepte heivlinder en iets met de illustere naam 'klein brandkruiddikkopje'. What’s in a name. Allebei nieuw, uiteraard.
's Middags nog even op het uitkijkpunt geweest, want dat moest nog vandaag. Veel wind, zon tegen, paar kuhls pijlstormvogels.
Tussendoor zwarte wouwentrek. Eerst een of twee naar zuid, de kaap op, en daarna twee terug, naar noord, alsof ze hadden vastgesteld dat ze niet verder konden. Tenslotte een groep van tien hoog cirkelend naar noord.
1 augustus 2023
Verder lezen over Portugal: Lagos
Vanmorgen eerst weer anderhalf uur op het uitkijkpunt gestaan. Doe ik elke ochtend als ik niks beters te doen heb (heb ik eigenlijk zelden), want wat daar dagelijks gebeurt qua kuhls pijlstormvogels is ongelooflijk. Echt overal waar je kijkt zie je ze over de golven glijden, soms met tien tegelijk. Tientallen, meldde ik op Observation.org, maar alles bij elkaar denk ik eerder honderden. Sommige vrij dicht onder de kust en prachtig zichtbaar.
Ook weer een mooie vale pijlstormvogel er tussendoor, en geregeld jan van genten, een paar vale gierzwaluwen en een kuifaalscholver. Een geweldige verrassing was de audouins meeuw die ik zomaar ineens zag vliegen toen ik de meeuwen boven de baai checkte. Het is pas een paar maanden geleden dat ik in Marokko mijn eerste ooit zag, en nu alweer mijn tweede.
Daarna met zijn allen met de bus naar Cabo Sao Vicente. Een plek waar je geweest moet zijn, als je in de buurt bent tenminste: de meest zuidwestelijke plek van het continent. En al is die kwalificatie enigszins arbitrair (er zijn plekken zuidelijker en er zijn er westelijker; het is uiteindelijk een kwestie van hoe je de lijnen trekt), een beetje einde van de wereld is het er wel. En hoe dan ook zeer spectaculair. Kliffen als kathedralen, angstwekkende dieptes, de oceaan die onder je op de rotsen uiteenspat en het stoere vuurtorentje dat waakt op de punt. Boven zee een paar kuhls pijlstormvogels maar dat is tegenwoordig nauwelijks nog het vermelden waard. Ze wennen snel.
Terug gelopen naar Sagres. Enigszins omgelopen door het binnenland, wat niet zozeer mooi maar vooral boeiend was. Deels door een troosteloze, half kale vlakte. Een eindeloze opeenvolging van kaal zand, onooglijke stekelstruikjes en verdorde vegetatie onder verzengende zonneschijn. Maar wel met een mooie duinpieper. En deels door het 'dorp' Esparragueiras, dorp dat feitelijk nooit is gebouwd. Er staan in een straal van enkele honderden meters een paar bewoonde huizen en een paar alweer vervallen ruïnes langs geasfalteerde straatjes met stoep, met straatlantaarns en zelfs met elektriciteitshuisjes, maar verder zonder huizen. Een vervreemdende ambiance, Portugal in een notendop.
31 juli 2023
Verder lezen over Portugal: Don’t grow up
