Al jaren zijn we bezig met de Groene Hart-wandeling, een middellange afstandswandeling door en rond het Groene Hart van Utrecht en Zuid Holland. Als afsluiting deden we een wandelvierdaagse van Vlaardingen naar Oudekerk aan den IJssel. Dat ging van avondschemer boven de stille velden rond de Ackerdijksche plassen met zingende snor en karekiet naar die boven de overweldigende Maasboulevard van Rotterdam met zijn spectaculaire hoogbouw waar ook ik als natuurliefhebber van onder de in druk was, hoogbouw tot kunst verheven. Van de knusse en gezellige B&B te Oude Leede waar we hartelijk werden onthaald door onze gastheer, naar de steriele studio in Kralingen waar we naar binnen konden met een pincode die naar ons geappt was en waar we niemand hebben gezien. Ja, het was een nogal afwisselende vierdaagse.
En wij maar lopen. Van Vlaardingen via Kethel en De Zweth naar Oude Leede. Van Oude Leede via de Groene Keijzer en de Ackerdijksche plassen naar Oude Leede. Van Oude Leede via de Schieveldse polder en het Schieveldse park, vlak langs vliegveld Zestienhoven zoals dat voor mij nog altijd heet, via Hillegersberg en de Bergsche plas en langs de Rotte naar Kralingen. En door het Kralingse bos en het Schollebos richting Oudekerk.
Eerlijk gezegd kan ik niet eens zeggen dat we heel veel hebben meegemaakt, althans, niet naar de hedendaagse maatstaven. We hebben gewandeld en we hebben het Groene Hart gezien tussen Vlaardingen en Oudekerk aan den IJssel. Of wat daarvoor doorgaat want het was niet overal even groen. Maar het was meestal fraai, hoewel op allerlei verschillende manieren. De rietlanden en waterlopen van Vockestaert, waar snor en bosrietzanger zongen. De prachtige natuur van de Ackerdijksche plassen, met zijn ruige hooilanden en verwilderde velden, plasjes en drasjes en bosranden waarachter de plassen scholen. Ook daar zongen bosrietzanger en snor, en rietzangers, karekieten en cetti's zanger. Lepelaars, bruine kiekendief en op een avond een prachtige adult zomer zwarte ruiter in het plasje bij de vogelkijkhut. De Groene Keijzer: gloednieuwe maar inmiddels vermaarde plasdras langs de N470 die met onder andere diverse fraaie steltkluten wat vogels betreft het hoogtepunt van onze vierdaagse vormde. En de stadsnatuur van de regio Rotterdam: de Schieveldse polder en de Bergsche plas, zo’n plek waar je je, midden in de wereldstad, ver weg op het platteland kunt wanen, met ver achter de plas de torenflats van de Maasboulevard om je toch nog even aan die wereldstad te herinneren. Het Kralingse bos en de Kralingse plas waar de Maasboulevard aan de horizon weerspiegelde in het roerloze water. Het Schollebos, klassiek parkbos waar de watertjes kronkelden rond speelweiden en onverwachte bosschages. We eindigden met het verbazingwekkend fraaie Hitland, waar lanen langs statige bomen en kruidige graslanden, langs bosschages en langs half-natuurlijke waterlopen uitmondden in een plankier dwars door stille veenplassen met waterlelies en gele plompen en langs stille moerasbossen waar wilgen kronkelden en lianen slingerden. Een stukje paradijs op aarde. Waarna we de IJssel overstaken en onze eindbestemming bereikten.
18 juni 2026
Mijn weblogkasteel
Zowat vijf uur zat ik in de trein, twee-en-een-half uur heen en twee-en-een-half uur terug, voor krap drie uur fietsen in noordoost Groningen. Of die verhouding niet een beetje scheef is? Ach, ik hou van de trein. Ik zit graag in de trein, ik doe er mijn ding, kijk uit het raampje en lees de krant. En het is gratis, met mijn weekend-vrij abonnement, dat mag ik als echte Hollander ook niet vergeten. En dan stap je uit in Scheemda en heb je zomaar drie a vier uur de tijd om rond te fietsen door de velden rond Scheemda, Midwolda en Nieuwolda. Nou zijn die velden op zich geen feest maar ergens hebben ze toch wel iets aantrekkelijks. De eindeloze akkers, de zeeën van graan strekken zich ongehinderd uit tot aan de horizon, af en toe afgewisseld met aardappelakkers of feestelijke velden met ruigtekruiden of wuivend, hoogstaand gras. Alles in mooie rechthoekige vlakken. En hier en daar een eenzame burcht van bos, al dan niet rond een statige hoeve, een windmolen aan de horizon: schaarse stukjes landschap in het lege land.
Of je hier wel van natuur kunt spreken laat ik in het midden, maar de bruine kiekendieven, de gele kwikstaarten, de zingende blauwborsten en bosrietzangers, de veldleeuweriken hoog boven ons en zelfs een zingende geelgors, die denken er ongetwijfeld het hunne van. De soort van de dag was natuurlijk de grauwe kiekendief. Daar was ik voor gekomen. Zonder de grauwe kiekendieven die hier al jaren broeden in de akkers, was ik nooit naar Scheemda gegaan en had ik niets geweten van die eindeloze akkers en die zeeën van graan en die schaarse stukjes landschap in het lege land. En het kostte me enige tijd, meer dan me lief was en altijd als de doelsoort niet onmiddellijk voor je neus opduikt vrees je de totale mislukking, maar nog ruim op tijd was-ie daar gewoon, een mooi mannetje jagend boven het graanveld. Aanvankelijk nog vrij ver (hoewel toch heel fraai en karakteristiek, een oneindig slank, bijna mager beestje dat zijn rondjes draait boven de halmen) maar geleidelijk dichterbij en uiteindelijk zelfs even rustend op het asfalt, warm van de schaarse zonnestralen, en daarna prachtig dichtbij jagend boven de akker. Waarmee mijn vijf uren trein hun waarde wel weer hadden bewezen.
14 juni 2026
Mijn weblogkasteel
Zie ook: Expeditie grauwe kiekendief
Eigenlijk was ik op weg naar de Gagelpolder, om daar op zoek te gaan naar libellen. Er zitten daar een paar leuke soorten, vandaar. Ik fietste over de Gangesdreef toen ik vanuit het parkje tegenover de kinderboerderij van park de Gagel in het voorbijgaan iets hoorde dat mijn aandacht trok. Iets dat ik nog niet zo een twee drie kon plaatsen. Ach, zou wel niets zijn. Ik was al bijna doorgefietst maar dacht: toch effe checken. Dat bleek een gelukkige gedachte: zong er daar hoog vanuit de boomkruinen een grauwe fitis! Die libellen, die moesten nog maar een dagje wachten.
Het was alweer lang geleden dat ik zelf een echt goede soort ontdekte, maar nu was het raak: deze zal de boeken in gaan als de eerste voor de provincie Utrecht. Er zijn enkele eenmalige oudere meldingen maar de meeste daarvan kunnen worden afgedaan als onzin. Een ervan lijkt me wel geloofwaardig: 7 juni 2013 zingend in Witte Vrouwen in de stad Utrecht, door een ervaren vogelaar. Echter al gauw stil, onvindbaar, door niemand anders waargenomen en niet aanvaard door de CDNA, wat toen nog moest. Gevalletje pech dus. Inmiddels wordt de soort niet meer door de CDNA beoordeeld dus die horde hoeven we niet meer te nemen. Was dat nog wel het geval, dan was dat waarschijnlijk ook geen probleem geweest.
Ik meldde mijn vondst in diverse vogel-appgroepen en ging op zoek. Af en toe zong-ie best fanatiek en soms ook dichtbij, maar soms was-ie ook lange tijd stil. Vaak hoorde ik hem daarna uit een andere richting en op flinke afstand. Hij leek zich dus af en toe ongezien vele tientallen meters door het parkje te verplaatsen.
Determinatie van grauwe fitis is, zeker als-ie zingt en je kent de zang, eigenlijk niet zo heel ingewikkeld. Heb je een boszanger, type tjiftjaf zeg maar, met fijn vleugelstreepje en prominente oog- en wenkbrauwstreep, dan zijn er nog maar weinig andere opties. Hoor je hem zingen, dan hoef je alleen nog maar groene fitis uit te sluiten. Die is weliswaar nog veel zeldzamer dan de grauwe, maar er zijn enkele gevallen geweest in Nederland, waarvan eentje door de subtiele verschillen in zang pas als groene werd ontmaskerd toen de vogel allang gevlogen was. Tot ongenoegen van velen. Voor een grauwe fitis gingen ze niet rijden, voor een groene hadden ze dat zeker wel gedaan.
Wat de vogel van Overvecht betreft: één keer zag ik die hoog boven me in de boomkruin. Veel was er niet aan te zien, niet meer dan de onderzijde eerlijk gezegd, maar die was egaal vuilwit zonder opvallende geeltinten. Andere waarnemers hebben hetzelfde vastgesteld. De zang klonk als een klassieke grauwe fitis, zodat de optie groene fitis niet voor de hand ligt. Er zijn inmiddels ook enkele geluidsopnames en die wijzen inderdaad op grauwe fitis. Wat natuurlijk jammer is want groene moet ik nog in Nederland.
Na een tijdje kwam de eerste vogelaar poolshoogte nemen en een half uurtje later stond een man of twintig om en om te wachten, te luisteren en te zoeken. Ik heb vandaag dus in elk geval een aantal mensen erg blij gemaakt. Na een tijdje werd de vogel steeds lastiger en steeds stiller en toen ik wegging was er al een tijdje niets meer van hem vernomen.
De volgende ochtend was de vogel vertrokken. Dus als ik niet toevallig over de Gangesdreef had gefietst en niet toch even was teruggefietst om dat rare geluidje te checken, had waarschijnlijk niemand de vogel opgemerkt en was de eerste twitchbare grauwe fitis voor de provincie Utrecht aan ons voorbijgegaan.
28 (en 29) mei 2026
Mijn weblogkasteel
Meer Urban Birding: En Hoorn dat is een mooie stad …
